Kolumu Yana Kaldırırken Ağrı: Omuz Sıkışma Sendromu

Saçınızı tararken, arka koltuktan bir şey alırken ya da gömlek giyerken omzunuza bir şey batıyorsa ve geceleri o tarafa yatamıyorsanız, en sık karşılaşılan omuz tablolarından biriyle karşı karşıya olabilirsiniz.

Ne oluyor?

Omuz ekleminin üstünde, kürek kemiğinin çıkıntısı ile kol kemiğinin başı arasında dar bir aralık vardır. Bu aralıktan rotator manşet tendonları ve bir yastıkçık (bursa) geçer. Kol yana ve yukarı kaldırıldığında bu aralık daralır. Tendon ya da bursa tahriş olduğunda, her kaldırışta sıkışma hissi ve ağrı ortaya çıkar.

Peki aralık neden daralır? En sık nedenler:

• Kürek kemiğinin yeterince dönmemesi. Kol kaldırılırken kürek kemiği de dönmelidir; sırt üst bölge kasları zayıfsa bu dönüş eksik kalır.
• Rotator manşet kaslarının zayıflığı. Bu kaslar kol kemiği başını aşağıda ve merkezde tutar; zayıfladıklarında baş yukarı kayar.
• Duruş. Omuzların öne yuvarlandığı, sırtın kamburlaştığı duruşta aralık daha en baştan dardır.
• Tekrarlı baş üstü aktivite. Boya, badana, raf düzenleme, voleybol, yüzme.

Tipik belirtiler

• Kolu yana kaldırırken belirli bir aralıkta (genellikle 60-120 derece arası) batıcı ağrı
• Kol indirilirken de aynı aralıkta ağrı
• Gece o omzun üzerine yatamama
• Arkaya uzanma, sütyen bağlama, cüzdan çıkarma gibi hareketlerde zorlanma
• Ağrı çoğu zaman kolun dış-üst kısmına, dirseğe doğru yayılır

Ele kadar inen uyuşma ve karıncalanma bu tablonun tipik parçası değildir; böyle bir bulgu varsa boyun kaynaklı nedenler değerlendirilmelidir.

Donuk omuzdan nasıl ayrılır?

Basit bir ayrım vardır: rahat durumdayken kolunuzu başka biri yavaşça kaldırdığında hareket tamamlanabiliyorsa tablo sıkışma lehinedir. Donuk omuzda hareket, kim kaldırırsa kaldırsın kısıtlıdır ve özellikle kolu dışa çevirme kaybolur. Donuk omuz genellikle daha uzun süreli ve aşamalı seyreder.

Program nasıl kurulur?

1. Ağrının yükünü azaltmak. Ağrıyı tetikleyen tekrarlı baş üstü hareketler geçici olarak azaltılır. Tamamen hareketsizlik değil, yük yönetimi.

2. Hareket açıklığını korumak. Sarkaç hareketleri, destekli kaldırma, duvar kaydırma gibi ağrısız aralıkta çalışmalar.

3. Kürek kemiği kontrolü. Sırt üst bölge ve kürek kemiğini aşağı-geriye çeken kasların çalıştırılması. Bu basamak atlandığında kuvvet çalışmaları çoğu zaman ağrıyı artırır.

4. Rotator manşet kuvveti. Dirsek gövdeye yakınken lastikle dışa ve içe döndürme çalışmaları, ardından kademeli olarak açının artırılması.

5. Fonksiyona dönüş. Baş üstü hareketlerin, işe ya da spora özgü tekrarların kontrollü şekilde geri eklenmesi.

Manuel terapi teknikleri, sertleşmiş eklem kapsülü ve çevre dokular üzerinde çalışarak bu programın ilerlemesini kolaylaştırabilir.

Ne kadar sürer?

Erken dönemde başlanan, düzenli sürdürülen programlarda birkaç hafta içinde belirgin rahatlama sık görülür. Uzun süredir devam eden ve gece ağrısının yerleştiği tablolarda süreç aylara yayılabilir. Kesin süre garantisi verilmez; ilerleme ağrısız hareket açıklığı ve kuvvet ölçümleriyle takip edilir.

Hekime başvurulması gereken durumlar

Düşme ya da darbe sonrası kolun kaldırılamaması, belirgin güç kaybı, omuzda şekil bozukluğu, ateşle birlikte ağrı ya da hızlı ilerleyen kısıtlılık varlığında hekim değerlendirmesi gerekir. Görüntüleme kararı hekime aittir; her omuz ağrısı için MR gerekmez.