Skolyoz, omurganın yandan bakıldığında değil önden bakıldığında yana doğru eğrilmesi ve aynı zamanda kendi ekseni etrafında dönmesidir. Bu yüzden skolyoz iki boyutlu bir "eğrilik" değil, üç boyutlu bir şekil bozukluğudur — tedavisi de üç boyutlu olmak zorundadır.
Skolyoterapi, skolyoza özgü egzersiz yaklaşımlarının genel adıdır. Klasik "sırt güçlendirme" egzersizlerinden farkı, egzersizlerin kişinin eğrilik tipine göre seçilmesi ve her harekette solunumun eğriliğin çöken tarafını açacak şekilde yönlendirilmesidir.
Amaç, özellikle büyüme çağındaki çocuk ve ergenlerde eğriliğin ilerlemesini yavaşlatmak; yetişkinlerde ise ağrıyı azaltmak, duruşu ve solunum kapasitesini iyileştirmektir.
Kimler için uygun?
- Okul taramasında ya da muayenede skolyoz saptanan çocuk ve ergenler
- Korse kullanan ve egzersizle desteklenmesi gereken hastalar
- Omuz ya da kalça seviyesinde asimetri fark edilen çocuklar
- Skolyoza bağlı sırt ve bel ağrısı olan yetişkinler
- Kifoz (kamburluk) ve Scheuermann hastalığı olanlar
- Skolyoz ameliyatı sonrası rehabilitasyon ihtiyacı olanlar
Skolyoz nasıl fark edilir?
Skolyoz genellikle ağrı yapmadığı için erken dönemde gözden kaçar. Ailelerin evde fark edebileceği işaretler şunlardır:
- Bir omzun diğerinden yüksek durması
- Kürek kemiklerinden birinin daha çıkık görünmesi
- Bel çukurlarının asimetrik olması, bir kalçanın önde durması
- Öne eğildiğinde sırtın bir tarafında kabarıklık oluşması (Adams testi)
- Kıyafetlerin bir tarafa doğru kayması, paça boylarının farklı görünmesi
Neden büyüme çağı kritik?
Skolyozun ilerleme riski, kemik büyümesinin devam ettiği dönemde en yüksektir. Ergenlik atağı sırasında eğrilik aylar içinde belirgin şekilde artabilir. Bu yüzden büyüme çağındaki bir çocukta düzenli takip ve erken başlanan egzersiz programı, ileride ameliyat gerekliliğini etkileyebilecek kadar önemlidir.
Yetişkinlerde ise eğriliğin ilerleme hızı yavaşlar; burada öncelik ağrının kontrolü, gövde stabilizasyonu ve yaşam kalitesidir.
Program nasıl kurulur?
Skolyoz egzersizi hazır bir liste değildir. Aynı derecede iki eğrilik bile farklı programlar gerektirebilir. Programı kurarken şunları değerlendiririm:
- Eğriliğin yeri (torakal, lomber, çift eğrilik) ve yönü
- Röntgen varsa Cobb açısı ve rotasyon derecesi
- Büyümenin hangi aşamasında olunduğu
- Gövde dengesi, omuz-pelvis simetrisi ve solunum paterni
- Korse kullanılıp kullanılmadığı
Korse kullanan hastalarda egzersiz
Korse ve egzersiz birbirinin alternatifi değil tamamlayıcısıdır. Korse eğriliği dışarıdan sınırlarken, egzersiz gövde kaslarının zayıflamasını engeller ve düzeltilmiş pozisyonun kas hafızasına yerleşmesini sağlar.
Korse kullanan hastalarda programı, hekimin belirlediği günlük kullanım süresini bozmayacak şekilde planlarım.
Seans nasıl geçiyor?
- 01
Ücretsiz postür analizi
Duruş analizi, Adams testi, omuz-pelvis simetri ölçümü ve varsa röntgeninizin birlikte değerlendirilmesi.
- 02
Eğriliğe özel egzersiz
Kendi eğrilik tipinize göre seçilmiş, aynada geri bildirimli düzeltme egzersizleri.
- 03
Solunum çalışması
Göğüs kafesinin çökmüş tarafını açmayı hedefleyen yönlendirilmiş solunum teknikleri.
- 04
Günlük yaşam ve ev programı
Oturma, çanta taşıma, uyku pozisyonu önerileri ve evde düzenli sürdürülecek program.
Skolyoterapi hakkında merak edilenler
Egzersizle skolyoz düzelir mi?
Kaç derecede egzersize başlanmalı?
Yüzme skolyoz için yeterli mi?
Haftada kaç seans gerekir?
Yetişkinim, geç mi kaldım?
Bu sayfadaki bilgiler genel bilgilendirme amaçlıdır ve kişiye özel tıbbi tavsiye ya da tanı yerine geçmez. Tanı bir hekim tarafından konur. Şikayetiniz için lütfen bir sağlık kuruluşuna başvurun.