Kalça Kireçlenmesi (Koksartroz): Kasıktan Vuran Ağrının Anlamı

Kalça kireçlenmesinin en çok şaşırtan yanı, ağrının çoğu zaman kalçanın kendisinde hissedilmemesidir. Kişi kasığında bir ağrıdan, bazen de diz ağrısından yakınır; kalça aklına bile gelmez.

Belirtiler

• Kasıkta ağrı, uyluk ön yüzüne ve dize doğru yayılım
• Sabahları ya da uzun süre oturduktan sonra tutukluk; ilk adımlarda zorlanma, hareketle bir miktar açılma
• Çorap giyme, ayakkabı bağlama, ayak tırnağı kesme zorluğu
• Arabaya inip binerken zorlanma
• Yürüme mesafesinin kısalması, topallama
• İlerlemiş dönemde gece ağrısı ve bacakta kısalık hissi

Neden gelişir?

• Yaşla birlikte kıkırdak yıpranması
• Kalça ekleminin doğuştan gelen şekil farklılıkları (gelişimsel displazi, femoroasetabular sıkışma)
• Geçirilmiş kırık, çıkık ya da eklem içi yaralanma
• Fazla kilo
• Ağır fiziksel iş yükü, uzun süreli tekrarlayan yüklenme
• Kalça çevresi kas zayıflığı ve buna bağlı yürüyüş bozukluğu

Neyle karışır?

• Gluteal tendinopati: Ağrı kalçanın dış yanında, o tarafa yatınca artar.
• Bel kaynaklı yansıyan ağrı: Kalçadan bacağa vuran, dizin altına inen ve uyuşma eşlik eden ağrı.
• Kasık fıtığı ve sporcu kasığı: Karın duvarı kaynaklı, ıkınmayla artan ağrı.
• Kalça eklemi çevresindeki bursa iltihabı.

Ayrım muayeneyle yapılır; kalça ekleminin döndürme hareketlerinde ağrı ve kısıtlılık koksartrozu düşündürür.

Egzersiz ne sağlar?

Kıkırdağı eski hâline döndürmez; ancak ağrının azalması, hareket açıklığının korunması ve yürüme kapasitesinin artması hedeflenir. Bu üç başlıkta egzersizin yararı iyi bilinir.

Program genellikle şunları içerir:

1. 1Kalça çevresi kuvveti. Özellikle kalçayı yana açan ve geriye iten kaslar. Bunlar zayıfken her adımda leğen düşer ve ekleme binen yük artar.
2. 2Hareket açıklığı çalışmaları. İçe-dışa dönme ve bükülme yönlerinde kontrollü çalışma.
3. 3Düşük etkili aerobik. Bisiklet ve havuz çalışmaları eklem yükü düşük olduğu için uygundur.
4. 4Yürüyüş düzeninin düzeltilmesi. Adım uzunluğu, gövde salınımı ve gerekirse baston kullanımı. Baston, ağrılı tarafın karşı eline alınır; bu, kalçaya binen yükü belirgin şekilde azaltır.
5. 5Günlük yaşam düzenlemeleri. Oturma yüksekliğinin artırılması, alçak koltuklardan kaçınma, çorap giyme yardımcıları.
6. 6Kilo yönetimi.

Bu liste programın ana hatlarıdır; kalça kireçlenmesinde herkese aynı hareketler uymaz. Dizi göğse çeken ya da bacağı içe döndüren bir hareket, kısıtlılığı az olan birinde rahatlatırken ekleminde belirgin daralma olan birinde kasık ağrısını artırabilir. Hangi hareketle başlanacağına kalçanızın hareket açıklığını ölçtükten sonra karar veriyorum; baston ya da oturma düzeni gibi düzenlemelere ihtiyacınız olup olmadığını da bu değerlendirmede birlikte konuşuyoruz.

Manuel terapinin yeri

Kısıtlanmış kalça ekleminde uygulanan mobilizasyon teknikleri, egzersizle birlikte kullanıldığında hareket açıklığına ve ağrıya katkı sağlayabilir. Tek başına kalıcı sonuç beklenmez.

Ne zaman hekime?

Ani başlayan ve yük vermeyi engelleyen ağrı, düşme sonrası şikayet, ateşle birlikte kalça ağrısı, bacakta kısalma ya da dışa dönme, hızla artan kısıtlılık durumunda hekim değerlendirmesi gerekir. Kireçlenme tanısı ve derecesi hekim tarafından konur; program bu tanının ardından kişiye göre planlanır.

Kağıthane, İstanbul’da fizyoterapi değerlendirmesi

Bu yazıdaki bilgiler genel çerçevedir; tanı hekime aittir ve program kişiye özel değerlendirmeyle belirlenir. Kağıthane’deki birimimde İstanbul’un her ilçesinden, Avrupa ve Anadolu yakasından gelen danışanlarla çalışıyorum. M7 ve M11 metro hatlarının Kağıthane durağına yakınım; hafta içi 08:00-22:00, cumartesi 08:00-18:00 arasında seans yapıyorum, iş çıkışı gelmek mümkün.