Baş Ağrım Boyundan Olabilir mi? Servikojenik Baş Ağrısı

Ekran başında geçen bir günün sonunda enseden başlayıp şakağa, oradan göz çevresine yayılan baş ağrısı çok tanıdıktır. Ağrı kesici bir süre işe yarar, ertesi gün aynı saatte geri gelir. Bu tablo çoğu zaman baş değil, boyun kaynaklıdır.

Neden boyun baş ağrısı yapar?

Boynun üst üç segmentinden gelen sinir lifleri, beyin sapında yüz ve baş bölgesinin duyusunu taşıyan sinirle aynı bölgeye ulaşır. Bu nedenle boyun üst bölgesinden gelen uyarı, beyin tarafından "baş ağrısı" olarak algılanabilir. Buna servikojenik (boyun kaynaklı) baş ağrısı denir.

Tipik özellikleri

• Genellikle tek taraflı ve hep aynı tarafta
• Enseden başlar, şakağa, alına ve göz çevresine yayılır
• Boynu belirli bir yöne çevirmekle ya da uzun süre sabit durmakla tetiklenir
• Boyun hareket açıklığı azalmıştır, özellikle o tarafa dönüş kısıtlıdır
• Zonklamadan çok baskı ve künt ağrı karakterindedir
• Bulantı ve ışık hassasiyeti genellikle yoktur ya da hafiftir
• Sabah kalkıldığında ya da gün sonunda belirginleşir

Neyle karışır?

Migren: Zonklayıcı, bulantı ve ışık-ses hassasiyetiyle giden, ataklar hâlinde. Boyun ağrısı migrende de sık görülür, bu yüzden ayrım her zaman kolay değildir.

Gerilim tipi baş ağrısı: Genellikle iki taraflı, bandın sıktığı hissi verir.

Çene eklemi kaynaklı ağrı: Şakak bölgesinde, çiğnemeyle artan.

Göz kaynaklı: Yeni gözlük ya da uzun ekran kullanımıyla ilişkili.

Ne yapılır?

Program iki koldan ilerler.

Manuel terapi. Boynun üst segmentlerine yönelik eklem mobilizasyonu ve kas teknikleri, bu tabloda en tutarlı yararı gösteren uygulamalardandır. Amaç, kısıtlanmış hareketi geri kazandırmak ve derin kaslardaki gerginliği azaltmaktır.

Egzersiz. Derin boyun fleksörlerinin (başı ince bir hareketle öne-aşağı eğen derin kaslar) çalıştırılması ve kürek kemiği çevresi kuvvetlendirmesi. Bu iki grup, baş ağrısı tekrarını azaltmada en çok üzerinde durulan hedeflerdir. Ancak derin boyun kaslarını çalıştıran hareket çok incedir; yanlış yapıldığında işi yüzeydeki kaslar üstlenir ve boyundaki gerginlik azalacağına artabilir. Migreni de olan ya da boynu çok hassas birinde aynı hareket baş ağrısını tetikleyebileceği için egzersizleri seansta birlikte seçiyor, doğru yaptığınızdan emin olana kadar takip ediyorum.

Ergonomi ve alışkanlıklar. Ekran yüksekliği, telefon kullanma açısı, uyku pozisyonu, yastık seçimi ve gün içindeki molalar da programın parçasıdır. Kimi danışanımda ağrıyı tetikleyen şey telefona uzun süre eğik bakmak, kimisinde gece fazla yüksek bir yastıktır; bu yüzden düzenlemeleri, ağrınızı neyin tetiklediğini değerlendirmede birlikte bulduktan sonra planlıyorum.

Stres ve solunum. Yüzeysel solunum, boyun yardımcı kaslarını sürekli çalıştırır; seansta size göre uyarlayarak öğrettiğim diyafram nefesi bu yükü hafifletebilir.

Ne kadar sürede sonuç?

Boyun kaynağı doğrulanmış tablolarda birkaç hafta içinde atak sıklığında azalma sık görülür. Ancak alışkanlıklar değişmezse şikayet geri döner; bu nedenle program yalnızca seanslardan değil, günlük düzenden oluşur.

Acil değerlendirme gerektiren durumlar

• Hayatının en şiddetli, aniden patlayan baş ağrısı
• Ateş, ense sertliği, bilinç değişikliği
• Kol ya da bacakta güç kaybı, konuşma bozukluğu, görme kaybı
• Kafa travması sonrası başlayan ağrı
• 50 yaş üzerinde yeni başlayan, giderek kötüleşen baş ağrısı
• Öksürükle, ıkınmayla belirgin artan ağrı

Bu bulgular varlığında beklenmeden hekime başvurulmalıdır. Baş ağrısının tanısı hekim tarafından konur; fizyoterapi, boyun kaynaklı bileşen saptandığında devreye girer.

Kağıthane, İstanbul’da değerlendirme ve manuel terapi

Bu yazıdaki bilgiler genel çerçevedir; tanı hekime aittir ve program kişiye özel değerlendirmeyle belirlenir. Kağıthane’deki birimimde İstanbul genelinden gelen danışanlarla manuel terapi ve egzersiz programı yürütüyorum. Levent, Maslak, Mecidiyeköy, Şişli ve Beşiktaş’tan iş çıkışı metroyla gelmek mümkün; hafta içi 08:00-22:00, cumartesi 08:00-18:00 arasında açığım.