Boyun Düzleşmesinde Yastık ve Yatak Nasıl Seçilir?

Boyun düzleşmesi olan pek çok kişi günün en kötü saatinin sabah olduğunu söyler: baş ağrısıyla, tutuk bir boyunla ve omuzlara vuran gerginlikle uyanılır. Bu tabloda uyku düzeni, gündüz duruşundan daha belirleyici olabilir, çünkü boyun, gecede altı-sekiz saat aynı pozisyonda kalır.

Boyun düzleşmesi nedir?

Boyun omurgası normalde hafifçe öne doğru kavislidir. Bu kavis, başın ağırlığını yaylanarak karşılar. Kavis azaldığında ya da düzleştiğinde yük, eklemler ve kaslar üzerine daha doğrudan biner. Uzun süreli öne eğik ekran kullanımı, kas dengesizlikleri ve geçirilmiş zorlanmalar bu tabloyla birlikte anılır.

Düzleşme tek başına bir hastalık değildir; röntgende düzleşme görülen pek çok kişide hiç şikayet olmaz. Şikayet varsa mesele, boynun günlük ve gecelik yükünün nasıl dağıldığıdır.

Yastık seçiminde tek ölçüt: hizalama

Doğru yastığın işi, başı gövdeyle aynı hizada tutmaktır. Yatağa uzandığınızda birinin size arkadan bakması hâlinde burun, çene ve göğüs kemiği aynı çizgide olmalı; baş ne yukarı itilmeli ne de aşağı düşmelidir.

Sırtüstü yatanlar için: Alçak-orta yükseklikte, boyun boşluğunu dolduran bir yastık. Boynun altındaki boşluk desteklenmezse kaslar bütün gece çalışır. Ense bölgesini destekleyen çıkıntılı (servikal) yastıklar bu pozisyonda işe yarayabilir.

Yan yatanlar için: Omuz genişliği kadar yükseklik gerekir; aksi hâlde baş aşağı düşer ve boyun yana bükülü kalır. Yan yatanların yastığı, sırtüstü yatanlardan belirgin şekilde daha yüksektir.

Yüzüstü yatanlar için: Boyun uzun süre çevrili kaldığı için önerilmez. Bu alışkanlığı bırakmak çoğu kişi için zordur ve geçişin yolu herkeste aynı değildir.

Bu ölçütler genel bir çerçevedir. Size uygun yastık yüksekliğini ve uyku pozisyonunu omuz genişliğiniz, boyun kavsiniz ve şikayetinizin türü belirler; sabah baş ağrısıyla uyanan biri ile omzu ağrıdığı için yan yatamayan biri için doğru yastık aynı olmaz. Bu düzenlemeyi değerlendirmede size göre birlikte belirliyoruz.

Malzeme ne kadar önemli?

Visko, lateks, kaz tüyü, elyaf, hepsinin savunucusu var. Pratikte belirleyici olan malzeme değil, yastığın yüksekliğini gece boyunca koruyup korumadığıdır. Sabaha kadar çöken bir yastık, ne kadar pahalı olursa olsun hizalamayı bozar. Elinizle bastırdığınızda hemen dibe çöken yastıklar bu açıdan zayıftır.

Pratik bir test: sabah uyandığınızda yastığı düzeltme, katlama ya da altına kol koyma ihtiyacı hissediyorsanız, yastık yüksekliği size uygun değildir.

Yatak sertliği

Aşırı yumuşak yataklar gövdenin gömülmesine ve omurganın bükülmesine yol açar; aşırı sert yataklar ise omuz ve kalça çıkıntılarında basınç oluşturur. Çoğu kişi için orta sertlikte bir yatak uygundur. Yatağınız 8-10 yaşını geçtiyse ve ortasında belirgin çukurlaşma varsa, yastık ayarı tek başına yetmez.

Uykudan bağımsız üç alışkanlık

1. 1Ekran yüksekliği. Telefonu göz hizasına yaklaştırmak, gün içinde boyna binen yükü belirgin şekilde azaltır.
2. 2Ara verme. Saatlerce aynı pozisyonda kalmak boynu yorar. Molalarda yapılacak hareket ise kişiye göre seçilir: boynu arkaya ya da yana götüren bir hareket birini rahatlatırken, sinir kökünde sıkışma olan birinde kola yayılan uyuşmayı tetikleyebilir. Mola sıklığını ve hareketleri seansta birlikte belirliyoruz.
3. 3Kürek kemiği bölgesi kuvveti. Boyun şikayetlerinde sırt üst bölge kaslarının zayıflığı sık eşlik eder; program genellikle bu bölgeyi de içerir.

Ne zaman değerlendirme gerekir?

Kola yayılan ağrı, elde uyuşma ya da güç kaybı, baş dönmesi, yutma güçlüğü, ateşle birlikte boyun ağrısı ya da darbe sonrası başlayan şikayetlerde hekim değerlendirmesi gerekir. Bunların dışındaki boyun ağrılarında manuel terapi, egzersiz ve duruş düzenlemesinden oluşan bir program planlanır; yastık ve uyku düzeni bu programın ayrılmaz parçasıdır.

Kağıthane, İstanbul’da değerlendirme ve manuel terapi

Bu yazıdaki bilgiler genel çerçevedir; tanı hekime aittir ve program kişiye özel değerlendirmeyle belirlenir. Kağıthane’deki birimimde İstanbul genelinden gelen danışanlarla manuel terapi ve egzersiz programı yürütüyorum. Levent, Maslak, Mecidiyeköy, Şişli ve Beşiktaş’tan iş çıkışı metroyla gelmek mümkün; hafta içi 08:00-22:00, cumartesi 08:00-18:00 arasında açığım.