Kompresyon Çorabı Nasıl Seçilir? Düz Örgü ve Yuvarlak Örgü Farkı

Lenfödem ve lipödemde kompresyon, programın yardımcı bir parçası değil, belkemiğidir. Yoğun fazda elde edilen kazanımı koruyan tek şey odur.

Buna rağmen çok sayıda hasta yanlış giysiyle geliyor. En sık üç hata: yanlış örgü tipi, yanlış basınç sınıfı ve yanlış ölçü.

Düz örgü mü, yuvarlak örgü mü?

Bu, en kritik ve en çok atlanan ayrım.

Yuvarlak örgü (circular knit): Dikişsiz, tüp şeklinde üretilir. İnce ve estetik görünümlüdür. Varis ve hafif ödemler için uygundur. Ancak esnekliği yüksek olduğu için deri kıvrımlarına gömülebilir ve düzensiz uzuvlarda boğum yapar.

Düz örgü (flat knit): Düz bir kumaş olarak örülüp dikilir, bu yüzden bir dikişi vardır. Daha kalın ve daha az esnektir. Lenfödem ve lipödemde tercih edilen budur, çünkü uzvun şekli düzensiz olduğunda bile boğum yapmaz, sabit ve kontrollü basınç uygular.

Kısaca: lipödem ya da orta-ileri lenfödemde yuvarlak örgü genellikle yetersiz kalır.

Basınç sınıfları

Basınç, milimetre cıva (mmHg) cinsinden ölçülür ve sınıflara ayrılır:

Sınıf seçimi tahminle yapılmaz. Ödemin derecesi, cilt durumu, dolaşım durumu ve giysiyi giyip çıkarabilme kapasiteniz birlikte değerlendirilir. Daha yüksek basınç her zaman daha iyi demek değildir, giyemeyeceğiniz bir çorap dolapta kalır ve hiçbir işe yaramaz.

Hazır mı, ölçüye özel mi?

Uzvun ölçüleri standart tablolara uyuyorsa hazır beden kullanılabilir. Ancak lipödem ve lenfödemde uzuv oranları çoğu zaman standart dışıdır, bu durumda ölçüye özel (custom) üretim gerekir.

Ölçüler, ödemin en düşük olduğu zamanda, yani genellikle sabah, bandajlı yoğun faz sonrası, alınmalıdır. Şişkin bir uzuvdan alınan ölçüyle üretilen giysi, ödem indiğinde bol gelir ve işlevini kaybeder.

Doğru kullanım: size göre belirlenir

Çorabın gün içinde ne zaman giyileceği, kaç saat kalacağı, gece gerekip gerekmediği ve hangi giydirme yardımcısının işinize yarayacağı kişiden kişiye değişir. Ödemi sabahları belirgin biçimde azalan birine uyan düzen, şişliği gün boyu süren ya da el gücü zayıf olan başka birine uymayabilir; ayrıca yanlış giyilip kıvrılan ya da katlanan bir bölge turnike etkisi yaratabilir. Bu yüzden kullanım düzeninizi ölçümünüze ve gününüze göre birlikte belirliyor, giymeyi seansta deneyerek doğru yapıp yapmadığınızı kontrol ediyorum. Gece kullanımında hekiminizin önerisi önceliklidir.

Ne zaman yenilenmeli?

Kompresyon giysileri ortalama 6 ayda bir yenilenir; günlük kullanımda elastikiyet zamanla azalır. İki takım dönüşümlü kullanmak hem hijyen hem ömür açısından daha iyidir.

Yıkama: elde ya da hassas programda, 30 derecede, yumuşatıcısız. Kurutma makinesi kullanmayın.

Kimlerde dikkatli olunmalı?

İleri derecede periferik arter hastalığı, kontrolsüz kalp yetmezliği ve uzuvda akut enfeksiyon varlığında kompresyon uygulanmaz ya da hekim onayı gerekir. Ayağınızda soğukluk, renk değişikliği veya dinlenmede ağrı varsa mutlaka belirtin.

Yardımcı olabilirim

Kağıthane'deki kliniğimde ölçüm alır, uygun basınç sınıfını ve örgü tipini belirler, giysiyi doğru kullanmanız için gereken pratiği birlikte yaparız. İlk görüşme bu ölçümle başlar.

Kağıthane, İstanbul’da lipödem değerlendirmesi

Lipödem tanısını hekim koyar; tanı konduktan sonra kompresyon ölçüsü dahil programı doğrudan birlikte kurarız. Tanınız yoksa da yazın; ilk görüşmede değerlendirip sizi doğru hekime yönlendiririm. Kağıthane’deki birimimde İstanbul’un her ilçesinden, Avrupa ve Anadolu yakasından gelen danışanlarla lipödem programını ölçümle başlatıyorum; her program kişiye özeldir. M7 ve M11 metro hatlarının Kağıthane durağına yakınım; hafta içi 08:00-22:00, cumartesi 08:00-18:00 arasında seans yapıyorum, iş çıkışı gelmek mümkün.