Çocuğumun Bacakları Geceleri Ağrıyor: Büyüme Ağrısı mı?

Çocuğunuz gece uyandı, bacaklarının ağrıdığını söylüyor; ovunca rahatlıyor, sabah kalkıp hiçbir şey olmamış gibi koşturuyor. Bu tablo çocukluk çağının en sık görülen ağrı şikayetlerinden biridir.

Büyüme ağrısının tipik özellikleri

• İki taraflıdır. Genellikle her iki bacakta.
• Kaslarda hissedilir, eklemlerde değil: baldır ön-arka yüzü, uyluk ön yüzü, diz arkası.
• Akşam ve gece ortaya çıkar; çocuğu uykudan uyandırabilir.
• Sabah tamamen geçer. Çocuk gündüz normal koşup oynar.
• Topallama yoktur, hareket kısıtlılığı yoktur.
• Ovma, ılık uygulama ve sarılmayla rahatlar.
• Genellikle yoğun bir oyun ya da spor gününün ardından belirginleşir.

Bu tablo 3-12 yaş arasında sık görülür ve zamanla kendiliğinden azalır. Bu liste bir uygulama önerisi değil, çocuğunuzu gözlemlerken yol gösteren bir çerçevedir; tanıyı çocuk hekimi koyar.

Uyarı veren bulgular

Aşağıdakiler büyüme ağrısıyla bağdaşmaz ve değerlendirme gerektirir:

• Tek bacakta ısrarlı ağrı
• Gündüz de süren ağrı ya da topallama
• Eklemde şişlik, kızarıklık, ısı artışı
• Ateş, gece terlemesi, iştahsızlık, kilo kaybı
• Hareket kısıtlılığı, çocuğun bacağını kullanmaktan kaçınması
• Ağrının giderek artması
• Sabah belirgin tutukluk (romatizmal hastalıklar açısından)
• Belirgin morluklar ve solukluk

Bu bulgular varlığında çocuk hekimi değerlendirmesi gecikmemelidir.

Evde ne yapılabilir? Önce çocuğunuza özel değerlendirme

Masaj, ılık uygulama ya da germe her çocuk için doğru seçim değildir. Gerçek bir büyüme ağrısında rahatlatan bir germe ya da masaj, kalça ekleminin geçici iltihabı gibi bir eklem sorununda ağrıyı artırabilir ve asıl sorunun fark edilmesini geciktirebilir. Bu yüzden önce yukarıdaki uyarı bulgularının olmadığından emin olmak gerekir; çocuğunuz için bir uygulama gerekiyorsa onu değerlendirmeden sonra belirliyor, nasıl yapılacağını size ve çocuğunuza seansta gösteriyorum.

Ailenin günlük yaklaşımında ise şunlar yol gösterir:

1. 1Aktivite dengesi. Çok yoğun geçen günlerin ardından ağrı belirginleşiyorsa, aktivite süresi kademeli olarak ayarlanabilir. Çocuğu hareketten alıkoymak doğru değildir.
2. 2Ayakkabı. Destekleyici ve uygun numarada ayakkabı; çok yumuşak tabanlı modellerin uzun süre kullanımı yorgunluğu artırabilir.
3. 3Sıvı alımı ve beslenme.
4. 4Güven vermek. Ağrının ciddi bir hastalık işareti olmadığını bilmek, hem çocuğun hem ailenin kaygısını azaltır.

Ayırıcı tanıda düşünülenler

Büyüme ağrısına benzeyen ama farklı yönetilen tablolar vardır: çocukluk çağı romatizmal hastalıkları, kalça ekleminin geçici iltihabı, Osgood-Schlatter gibi büyüme plağı sorunları (özellikle sporcu ergenlerde diz altı ağrısı), stres kırıkları, D vitamini eksikliği ve düztabanlığa bağlı yorgunluk ağrıları.

Sporla uğraşan ergenlerde diz altında, topuk arkasında ya da kasıkta yerleşen, aktiviteyle artan ağrılar büyüme plağı kaynaklı olabilir ve yük ayarı gerektirir; bunlar büyüme ağrısından farklıdır.

Özetle

Gece gelen, iki taraflı, sabah tamamen geçen ve topallama yapmayan bacak ağrıları çoğunlukla zararsızdır. Tek taraflı, gündüz süren, şişlik veya ateşle giden ağrılar ise farklıdır. Ayrım basit sorularla yapılabilir; şüphede kalındığında çocuk hekimine başvurmak doğru olandır.

Kağıthane, İstanbul’da fizyoterapi değerlendirmesi

Bu yazıdaki bilgiler genel çerçevedir; tanı hekime aittir ve program kişiye özel değerlendirmeyle belirlenir. Kağıthane’deki birimimde İstanbul’un her ilçesinden, Avrupa ve Anadolu yakasından gelen danışanlarla çalışıyorum. M7 ve M11 metro hatlarının Kağıthane durağına yakınım; hafta içi 08:00-22:00, cumartesi 08:00-18:00 arasında seans yapıyorum, iş çıkışı gelmek mümkün.