Gebeliğin özellikle son aylarında ayakkabıların dar gelmesi, akşamları ayak bileklerinde iz kalması ve bacaklarda ağırlık hissi çok yaygındır. Çoğu zaman normaldir; ancak her şişlik aynı değildir.
Neden olur?
- Kan hacminin artması. Gebelikte dolaşımdaki sıvı miktarı belirgin şekilde artar.
- Büyüyen rahmin basısı. Karın içindeki büyük toplardamara baskı, bacaklardan dönen kanın yavaşlamasına yol açar. Bu yüzden şikayet son üç ayda belirginleşir.
- Hormonal etkiler. Damar duvarı geçirgenliğinin artması.
- Uzun süre ayakta durma veya oturma.
- Sıcak hava.
Bu mekanizmalar birleştiğinde, gün ilerledikçe artan ve gece yatınca azalan simetrik bir şişlik ortaya çıkar.
Normal kabul edilen tablo
- İki ayakta ve bacakta, benzer düzeyde
- Akşama doğru artar, sabah belirgin şekilde azalır
- Ağrı, kızarıklık ve ısı artışı yoktur
- Yüz ve ellerde belirgin şişlik yoktur
- Ani başlamaz, kademeli artar
Evde yapılabilecekler
- 1Bacakları yükseltin. Gün içinde birkaç kez, 15-20 dakika kalp seviyesinin üzerinde.
- 2Sol yana yatın. Bu pozisyon büyük toplardamar üzerindeki basıyı azaltır.
- 3Hareketli kalın. Kısa ve sık yürüyüşler; uzun süre ayakta ya da oturur kalmaktan kaçının.
- 4Ayak bileği pompası. Otururken ayak ucunu yukarı-aşağı hareket ettirin; günde birkaç kez, 20-30 tekrar.
- 5Yeterli su için. Sıvı kısıtlaması ödemi azaltmaz, artırabilir.
- 6Tuzu ölçülü kullanın. Aşırı kısıtlama değil, işlenmiş gıdayı azaltmak.
- 7Rahat ayakkabı. Dar ve yüksek topuklu modellerden kaçının; ayak numarasının gebelikte artabileceğini unutmayın.
- 8Kompresyon çorabı. Gebelikte kullanıma uygun basınç sınıfı, hekiminizin önerisiyle seçilir. Dizaltı lastikli sıkı çoraplardan kaçının; lastik bölgesinde sıvıyı hapsedebilir.
- 9Serin ortam. Sıcak duş ve hamam yerine ılık duş.
Manuel lenf drenajının yeri
Sorunsuz seyreden gebeliklerde, hekim onayı alınarak uygulanan hafif basınçlı drenaj, bacaklardaki ağırlık hissini azaltmaya yardımcı olabilir. Uygulama tekniği ve pozisyonlama gebeliğe göre uyarlanır (sırtüstü uzun süre yatmaktan kaçınılır). Riskli gebelik, preeklampsi, pıhtı şüphesi ve enfeksiyon durumunda uygulanmaz.
Acil değerlendirme gerektirenler
Preeklampsi açısından:
- Yüzde ve göz çevresinde ani şişlik
- Ellerde belirgin ödem (yüzük çıkmaması)
- Şiddetli ve geçmeyen baş ağrısı
- Görmede bulanıklık, ışık çakmaları
- Karnın sağ üst bölgesinde ağrı
- Ani kilo artışı
Pıhtı (derin ven trombozu) açısından:
- Tek bacakta ani şişlik
- Kızarıklık, ısı artışı, baldırda ağrı ve hassasiyet
Bu bulgularda beklemeden hekime başvurulmalıdır. Gebelikte ödem çoğu zaman zararsızdır; ancak ayırt edici bulguları bilmek, gerçekten önemli olan durumu kaçırmamayı sağlar.
İlgili hizmet
Lenf Drenaj Masajı
Ödem, ağırlık hissi ve ameliyat sonrası şişlikte, lenf dolaşımını hızlandıran hafif basınçlı ve yönlü drenaj uygulaması.
Bu konuda merak edilenler
Hamilelikte bacak şişmesi normal mi?
Hangi şişlik acil sayılır?
Gebelikte lenf drenajı yapılabilir mi?
Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır ve kişiye özel tıbbi tavsiye ya da tanı yerine geçmez. Tanı bir hekim tarafından konur. Şikayetiniz için lütfen bir sağlık kuruluşuna başvurun.